Datingapps zouden daten makkelijker moeten maken. Je opent een app, bekijkt een paar profielen en binnen enkele minuten kun je in contact komen met mensen die je anders waarschijnlijk nooit had ontmoet. In theorie klinkt dat ideaal. Toch ervaren veel mensen iets anders. Eindeloos swipen, gesprekken die nergens naartoe gaan, plotseling geen reactie meer krijgen en telkens opnieuw beginnen met dezelfde oppervlakkige vragen. Er zijn meer potentiële contacten dan ooit, maar dat betekent niet automatisch dat het makkelijker is geworden om een echte connectie te vinden.
Misschien ligt het probleem niet bij daten zelf. Misschien ligt het aan de manier waarop datingapps ons hebben geleerd om naar elkaar te kijken.
Daten is steeds meer op online winkelen gaan lijken
Op een datingapp begint bijna iedere ontmoeting met een profiel. Een paar foto's. Een leeftijd. Een beroep. Een korte tekst. Misschien wat interesses. Vervolgens volgt een simpele beslissing: Interessant of niet interessant? Binnen enkele seconden wordt iemand beoordeeld op een hoeveelheid informatie die in het echte leven nauwelijks genoeg zou zijn om überhaupt een eerste indruk te vormen. Daar zit meteen een van de grootste beperkingen van online daten. Aantrekkingskracht is namelijk veel meer dan een foto.
Iemands stem, geur, uitstraling, humor, lichaamstaal, oogcontact en de manier waarop iemand een ruimte binnenkomt, kunnen allemaal bepalen of je iemand aantrekkelijk vindt. Op een datingapp ontbreken bijna al die elementen. Je beoordeelt dus niet volledig de persoon. Je beoordeelt vooral hoe goed iemand zichzelf in een profiel weet te presenteren.
Te veel keuze kan daten juist moeilijker maken
Datingapps geven ons toegang tot een enorme hoeveelheid potentiële partners. Dat lijkt een voordeel. Maar wanneer er altijd nog iemand anders beschikbaar lijkt te zijn, kan het moeilijker worden om werkelijk aandacht aan één persoon te geven. Een gesprek loopt even stroef? Terug naar de app. De eerste date was leuk, maar niet perfect? Er staan nog tientallen profielen klaar. Iemand voldoet aan negen van je tien voorkeuren? Misschien voldoet de volgende persoon wel aan alle tien.
Daardoor kan daten ongemerkt veranderen van iemand leren kennen naar iemand vergelijken. En mensen zijn geen producten waarvan je specificaties naast elkaar kunt leggen. Sommige aantrekkingskracht ontstaat onmiddellijk. Andere aantrekkingskracht groeit pas wanneer je iemand vaker ziet, samen lacht of ontdekt hoe iemand werkelijk in elkaar zit. Wanneer je voortdurend het gevoel hebt dat er achter de volgende swipe misschien een betere optie wacht, krijgt die ontwikkeling minder ruimte.
Je zoekt sneller naar redenen om iemand af te wijzen
In het echte leven kan iemand je verrassen. Misschien is die persoon helemaal niet het type waar je normaal gesproken op valt. Toch ontstaat er tijdens een gesprek iets. Op een datingapp werkt het vaak andersom. Je begint met selecteren, lengte, leeftijd, woonplaats, opleiding, werk, kinderen, levensstijl, uiterlijk. En voordat er één echt gesprek heeft plaatsgevonden, kunnen tientallen mensen al zijn verdwenen omdat één onderdeel niet binnen het vooraf bedachte plaatje past. Voorkeuren hebben is natuurlijk normaal.
Maar er bestaat een verschil tussen weten wat belangrijk voor je is en iemand behandelen alsof je een lijst met eigenschappen aan het afvinken bent.
Chemie houdt zich verrassend slecht aan filters.
Een goed datingprofiel is niet hetzelfde als een aantrekkelijke persoon
Sommige mensen zijn ontzettend goed in online daten. Ze hebben professionele foto's, weten precies welke openingszin werkt en presenteren een zorgvuldig samengestelde versie van zichzelf. Andere mensen zijn daar verschrikkelijk slecht in. Ze kiezen verkeerde foto's, schrijven een ongemakkelijke bio en weten nauwelijks wat ze in een chat moeten zeggen. Maar zet diezelfde persoon tegenover je tijdens een drankje en ineens blijkt diegene grappig, zelfverzekerd en interessant te zijn. Daarom kan online daten een vreemde vertekening veroorzaken. We worden niet noodzakelijk beloond voor wie we zijn, maar voor hoe goed we onszelf online kunnen verkopen.
En die twee zijn niet hetzelfde.
Eindeloos appen creëert soms een connectie die nog niet bestaat
Dan is er nog een ander verschijnsel. Je hebt een match, het gesprek loopt goed. Jullie sturen iedere dag berichten. Goedemorgen, Welterusten. Foto's. Lange gesprekken over werk, relaties en het leven. Na twee weken voelt het bijna alsof je elkaar kent. En dan volgt eindelijk de eerste date. Er gebeurt… niets, geen spanning, geen natuurlijke klik, geen aantrekkingskracht.
Dat kan behoorlijk vreemd voelen, omdat er online al een beeld van die persoon was ontstaan. Hoe langer je vóór een ontmoeting intensief communiceert, hoe groter de mogelijkheid dat je onbewust een versie van iemand creëert die gedeeltelijk uit je eigen verwachtingen bestaat. Daarom hoeft een goede online connectie nog geen goede offline connectie te zijn.
Uiteindelijk moet je elkaar ontmoeten.
Ghosting wordt bijna te gemakkelijk
Een ander probleem van datingapps is hoe eenvoudig het is geworden om te verdwijnen. Een gesprek stoppen kost letterlijk niets, geen uitleg, geen afscheid, geen ongemakkelijk moment, je reageert gewoon niet meer. En juist omdat datingapps voortdurend nieuwe contacten aanbieden, kan iemand al snel vervangbaar gaan voelen. Dat kan leiden tot gedrag dat veel mensen in het echte leven waarschijnlijk minder snel zouden vertonen. Na dagenlang contact ineens verdwijnen.
Een date afzeggen zonder serieus alternatief. Meerdere gesprekken tegelijk voeren en iemand laten vallen zodra een interessantere match verschijnt. Het betekent niet dat iedereen op datingapps zich zo gedraagt. Maar de omgeving maakt afstand nemen bijzonder makkelijk. Een scherm haalt een deel van de sociale verantwoordelijkheid uit een ontmoeting.
Swipen kan belangrijker worden dan daadwerkelijk daten
Er zit bovendien iets aantrekkelijks in het mechanisme van datingapps zelf. Iedere swipe bevat een mogelijkheid. Misschien is de volgende persoon precies wat je zoekt. Een match geeft kort bevestiging. Iemand vindt jou aantrekkelijk. Daarna komt misschien nog een match. En nog één. Voor je het weet ben je veel tijd kwijt aan het zoeken naar dates, terwijl je relatief weinig tijd besteedt aan daadwerkelijk iemand leren kennen. Dat is een belangrijk verschil.
Je kunt actief zijn op een datingapp zonder actief te daten. Honderd matches zeggen uiteindelijk minder dan één ontmoeting waarbij je drie uur later ontdekt dat je de tijd volledig bent vergeten.
Validatie kan ongemerkt onderdeel van het spel worden
Niet iedereen gebruikt een datingapp met precies hetzelfde doel. De één zoekt een relatie. De ander wil vrijblijvend daten. Iemand anders zoekt seks. En sommige mensen vinden het simpelweg prettig om te zien hoeveel aandacht ze krijgen. Daar hoeft op zichzelf niets mis mee te zijn. Het wordt alleen lastig wanneer twee mensen met totaal verschillende verwachtingen met elkaar in contact komen. Voor iemand die serieus een partner probeert te vinden, kan het frustrerend zijn wanneer een match vooral geïnteresseerd blijkt in aandacht, bevestiging of het verzamelen van matches.
Een profiel vertelt namelijk niet altijd waarom iemand werkelijk op de app zit.
Je kunt jezelf ook anders gaan bekijken
Datingapps veranderen niet alleen hoe je anderen beoordeelt. Ze kunnen ook invloed hebben op hoe je naar jezelf kijkt. Hoeveel matches krijg ik? Waarom reageert die persoon niet? Waarom krijgt mijn vriend of vriendin meer aandacht? Is mijn foto niet goed genoeg?
Ben ik aantrekkelijk genoeg? Wanneer romantische aandacht zichtbaar wordt in likes en matches, ligt vergelijken op de loer.
Maar het aantal mensen dat naar rechts swipet is geen objectieve meting van aantrekkelijkheid. Een profiel is slechts een zeer beperkte presentatie van een persoon binnen een systeem waarin iedereen razendsnel keuzes maakt. Je eigenwaarde daaraan koppelen is daarom bijzonder oneerlijk tegenover jezelf.
De paradox: We hebben meer contact, maar minder ontmoeting
Misschien is dat wel de vreemdste ontwikkeling van modern daten. We hebben technisch gezien toegang tot meer singles dan welke generatie vóór ons dan ook. Tegelijkertijd kan daadwerkelijk contact maken moeilijker voelen. Want een echte ontmoeting vraagt iets wat een app niet kan automatiseren. Aanwezig zijn, nieuwsgierig zijn, een stilte laten bestaan, iemand aankijken, niet weten wat de ander gaat zeggen. En accepteren dat aantrekkingskracht niet volledig vooraf te filteren is. Dat beetje onzekerheid was vroeger simpelweg onderdeel van daten.
Nu proberen we een groot gedeelte daarvan vooraf weg te selecteren.
Betekent dit dat datingapps nooit werken?
Nee. Natuurlijk ontstaan er relaties via datingapps. Voor sommige mensen zijn ze bovendien een praktische manier om anderen te ontmoeten die ze in hun dagelijkse omgeving niet snel tegenkomen. Het probleem is daarom niet noodzakelijk dat datingapps bestaan. Het probleem ontstaat wanneer de logica van de datingapp de manier wordt waarop je naar mensen gaat kijken. Altijd vergelijken, Altijd verder zoeken. Altijd denken dat er misschien iets beters beschikbaar is. En iemand beoordelen voordat diegene überhaupt de kans heeft gekregen om je te verrassen. Een datingapp kan een middel zijn om iemand te ontmoeten.
Het zou niet het doel van daten moeten worden.
Misschien moet je sneller van het scherm af
Als je toch online date, hoeft de oplossing daarom niet per se te zijn dat je onmiddellijk iedere datingapp verwijdert. Je kunt ook anders met de app omgaan. Heb je een leuk gesprek en lijkt de interesse wederzijds? Ontmoet elkaar, niet eerst drie weken lang iedere avond appen. Drink iets, maak een wandeling, ga lunchen. Ontdek hoe iemand praat, lacht en reageert wanneer een gesprek niet vooraf kan worden bedacht. Want uiteindelijk kun je pas tijdens een echte ontmoeting ontdekken wat geen enkel profiel kan vertellen:
Hoe iemand voelt wanneer diegene tegenover je zit.
De interessantste mensen passen niet altijd binnen je filters
Misschien is dat wel het beste argument om datingapps minder belangrijk te maken. De persoon op wie je uiteindelijk verliefd wordt, hoeft helemaal niet degene te zijn die je op papier zou hebben samengesteld. Misschien is diegene iets ouder, iets jonger. Heeft diegene een ander beroep, een andere achtergrond, andere hobby's. Of een uiterlijk waarop je normaal gesproken niet direct zou klikken. En toch gebeurt er iets zodra jullie elkaar ontmoeten. Dat is precies wat aantrekkingskracht interessant maakt. Je kunt voorkeuren invoeren in een algoritme. Chemie niet.
Ga weer mensen ontmoeten
Misschien hoeven we daten niet nóg efficiënter te maken. Misschien mag het juist weer iets minder efficiënt worden. Praat met iemand tijdens het sporten. Maak een gesprek tijdens een evenement, ga met vrienden mee naar plekken waar je normaal niet komt. Zeg ja tegen een verjaardag waarop je bijna niemand kent.
Maak oogcontact.
Begin een gesprek zonder vooraf te weten of iemand aan al je voorkeuren voldoet. Niet iedere ontmoeting hoeft ergens toe te leiden. Dat is juist het mooie ervan. Want wanneer je stopt met iedere persoon onmiddellijk te beoordelen als potentiële partner, ontstaat er weer ruimte om iemand gewoon te leren kennen. En soms ontstaat juist daar iets wat je nooit naar rechts had kunnen swipen.
Uiteindelijk begint aantrekkingskracht niet met een match
Datingapps hebben daten toegankelijker gemaakt. Maar toegankelijker betekent niet automatisch beter, een match is geen connectie. Een gesprek is geen chemie, en een perfect profiel is geen garantie voor een geweldige ontmoeting. Misschien is het daarom tijd om iets minder te swipen en iets vaker om je heen te kijken. Want de persoon die je verrast, voldoet misschien helemaal niet aan het profiel dat je dacht te zoeken.
De beste connecties ontstaan soms juist wanneer niemand eerst door een filter hoefde.